Nhổ răng khôn.

Răng khôn thường gây ra nhiều rắc rối. Lúc răng khôn nhú lên thì hàm đã chật nên nó sẽ làm xô đẩy cả hàm răng, gây mất mỹ quan. Tệ hơn thì nó mọc xiên, đâm ra phía má, đâm và trong, hoặc mọc lệch chĩa vào răng bên cạnh. Thức ăn dễ bám vào khe hở giữa răng khôn và chiếc răng bên cạnh nên về lâu dài cả hai đều dễ bị sâu.
Răng khôn nên được kiểm tra khi nó mới mọc (lúc 17~25 tuổi), nếu cần thiết phải nhổ thì nhổ ngay. Càng để lâu chân răng sẽ mọc dài ra, nhổ sẽ khó và dễ gây ra nhiều vấn đề phức tạp hơn. Phụ nữ càng phải chú ý hơn vì khi mang bầu nếu răn khôn bị đau thì không điều trị hay nhổ đi được do hạn chế trong việc sử dụng kháng sinh, thường là chỉ dùng thuốc giảm đau để giảm triệu chứng. Nhổ răng khôn tốt nhất là nhổ khi nó mới mọc. Chân răng mọc dài ra sẽ có rủi ro, nhưng xác suất nhỏ.
Tất nhiên nếu răng khôn không gây ra vấn đề gì rắc rối thì đừng nhổ. Nhưng một khi đã có vấn đề thì nên tính đến chuyện nhổ nó đi bởi. Những lợi ích đem lại đáng để mạo hiểm vì xác suất rủi ro không phải là lớn.
Nhổ răng khôn:
Ngoại trừ trường hợp khó cần đến phẫu thuật, nhìn chung trình tự nhổ răng khôn như sau:
  1. Hôm khám đầu tiên, bác sỹ sẽ cho chụp X quang để xem chân răng có gần dây thần kinh không, qua đó ước lượng độ rủi ro. Nếu chấp nhận thì sẽ hẹn lịch để thực hiện.
  2. Trước khi nhổ cần phải kí vào một bản cam kết chấp nhận rủi ro.
  3. Bác sỹ sẽ tiêm thuốc gây mê cục bộ, chờ vài phút sau khi thuốc có tác dụng, bác sỹ sẽ thao tác để lấy chiếc răng khôn ra.
  4. Khâu vết thương lại và bôi thuốc khử trùng, đặt gạc (cắn chặt giữ gạc trong vòng 1-2 tiếng rồi lấy ra)
  5. Tiêm thuốc kháng sinh (tiêm mông)
  6. Mua thuốc kháng sinh và giảm đau để uống trong những ngày tiếp theo.
  7. Quay lại phòng khám ngày hôm sau đến kiểm tra vết thương
  8. Quay lại phòng khám sau một tuần để cắt chỉ
 Các biến chứng xảy ra:
  •  Nerve damage: Ảnh hưởng dây thần kinh nằm phía dưới chân răng, thường hay xảy ra đối với răng khôn phía dưới. Mỗi bên hàm dưới có 2 dây thần kinh chạy gần với chân răng khôn, khi những dây thần kinh này bị tổn thương thì cằm, môi dưới và lưỡi bị mất cảm giác (nóng lạnh, vị giác). Thường là mất trong vòng vài ngày, vài tuần, đến vài tháng (6 tháng). Một số hiếm trường hợp bị mất vĩnh viễn.
  • Dry socket: Là hiện tượng vết nhổ răng không liền được, xảy ra thường là 2 ngày sau khi nhổ răng. Nút máu đông phía trên bị bong ra gây hở xương hàm (nhiều lúc có thể quan sát được), thức ăn sẽ lọt vào tiếp xúc với xương hàm, viêm nhiễm cục bộ. Bị dry socket sẽ rất đau, đau lên tai và các vùng xung quanh. Việc điều trị kéo dài hơn 10 ngày, phải đến phòng khám thường xuyên để làm sạch vết thương, đặt thuốc.
Lưu ý khi đi nhổ răng:
  •  Không hút thuốc, trước, sau khi nhổ, nicotin làm tăng nguy cơ dry socket
  •  Phụ nữ đang dùng thuốc tránh thai cũng có nguy cơ bị dry socket cao
  •  Khi đi nhổ răng tốt nhất có người đi cùng để đưa về
  •  Trong mấy ngày đầu sau khi nhổ răng chỉ ăn đồ ăn mềm (cháo, súp), không ăn các đồ dai, cứng, đồ ăn để lại miếng cặn (ví dụ như bim bim) cho đến khi vết thương lành hẳn.
  •  Không uống bia rượu, nước có chứa caffein
  •  Giữ vệ sinh miệng tốt, súc miệng bằng nước muối, nhưng súc miệng hết sức nhẹ nhàng, đánh răng tránh xa về thương.
  •  Không dùng ống hút để uống nước (tăng nguy cơ bị dry socket cao)
  •  Hạn chế nói.
 Nhổ răng khôn có rủi ro nên mình phải tìm phòng khám có trang thiết bị tốt, bác sỹ có tay nghề giỏi. Bác sỹ tay nghề non dễ làm tổn thương dây thần kinh và gây dry socket (dùng lực quá mạnh, làm vết thương lớn). Xem hình chụp X quang cùng bác sỹ và nhờ họ đánh giá xác suất bị tổn thương dây thần kinh. Thường thì nhổ răng khôn sẽ mất 1-2 ngày là đi làm được, nhưng mất 1 tuần mới lành, ăn uống mới bình thường được, vì thế nên sắp xếp để chọn thời điểm đi nhổ thích hợp.

Thuốc hạ sốt

Có thể dùng paracetamol (acetaminophen) hoặc ibuprofen để hạ sốt. Có một vài thông tin đáng lưu ý:

  • cả hai chỉ có tác dụng giảm đau (tăng ngưỡng đau), giảm sốt chứ không giải quyết nguồn cơn của việc đau.
  • paracetamol đã sử dụng có hiệu quả từ lâu, ibuprofen mới hơn, hiệu quả nhìn chung như nhau
  • ibuprofen không dùng cho trẻ em dưới 6 tháng tuổi.
  • liều lượng ước tính như sau : 15mg/1kg cho paracetamol, 10mg/1kg cho ibuprofen. Dùng cách quãng 4 giờ (không quá 5 lần/ngày) cho paracetamol, 6-8 giờ (không quá 3 lần/ngày) cho ibuprofen
  • dùng ibuprofen nên uống nhiều nước, không nên dùng khi trẻ bị mất nước (nôn, tiêu chảy, không chịu uống nước)
  • dùng nhiều paracetamol hại gan (nhiều người tự tự bằng cách uống với liều lượng lớn, nhưng tác động đến sau 2-3 ngày)
  • trẻ sốt 38-39 độ C chưa nên cho uống thuốc

tham khảo: http://www.health.wa.gov.au/docreg/Education/Population/Child_Health/Illnesses_and_Health_Problems/HP8865_using_paracetamol%20_or_ibuprofen.pdf

OpenVTV – xem các kênh truyền hình VTVplus trên XBMC

Kênh truyền hình internet của VTVplus nhìn chung chất lượng khá tốt, xem ít khi bị giật. Tiếc là họ chỉ cung cấp dịch vụ cho nền tảng android, ios và xem trực tiếp trên web, không xem được trong XBMC. Tiện thể các cụ ở Việt Nam sắp sang chơi nên mình bỏ chút thời gian ngồi viết cái add-on cho XBMC để xem các kênh VTVPlus lúc các cụ rảnh rỗi cho đỡ buồn. Cũng là dịp học thêm chút về Python.

Thực ra lúc đầu viết cái add-on này rất đơn giản, vì VTVPlus để nguyên cả link đến các kênh trong html source trang web của họ. Chỉ cần viết vài dòng lệnh Python để tự động log in vào server của VTVPlus bằng một tài khoản đăng kí trước, sau đó dùng regular expression để tách cái link (không phải là link tĩnh, nó có đi kèm với 1 cái session token), đẩy cái link tách được này cho XBML Player là xong. Tài liệu hướng dẫn để viết addon cho XBMC cũng như tài liệu học Python có sẽ trên mạng, chỉ cần hỏi google.

Nhưng cách đây 1-2 tháng gì đó thì không còn xem được nữa, không biết tại sao VTVPlus lại cố tình gây khó khăn bằng cách mã hóa hết các link này. Có lẽ không cần thiết phải làm vậy bởi vì mục tiêu của họ là càng có nhiều người xem càng tốt, các kênh phải trả tiền có bị ăn cắp đâu mà lo. Nhiều người xem các kênh miễn phí thì sẽ có thêm nhiều người mua kênh phải trả tiền.

Mới đầu nhìn vào mấy đoạn code mã hóa rất là nản nên mình bỏ luôn, gần đây có thời gian rảnh chút thì chịu khó hơn nên hiểu ra được các công đoạn mã hóa của họ. Họ dùng thư viện JCrytion (javascript) để liên lạc với server để trao đổi một cái key thông qua thủ tục RSA, sau đó dùng key này để giải mã các link đã được mã hóa bằng thuật toán AES, các bước có thể được mô tả như sau:

  1. client kiểm tra xem đã trao đổi key với server chưa, nếu đã trao đổi lấy cái key cũ ra và nhảy đến bước 4
  2. client yêu cầu server gửi cho một cái public RSA key. Server sẽ generate một cặp private + public keys và gửi cái public key cho client
  3. client sẽ tạo một cái key ngẫu nhiên, dùng public key nhận được ở server để mã hóa cái key này và gửi cho server. Server nhận được sẽ dùng private key để giải mã ra. Sau đó key này được dùng để mã hóa chính nó bằng AES và gửi lại cho client. Client giải mã và kiểm tra xem có đúng là cái key mình đã gửi đi hay không. Lúc này cả server và client đều đã có một cái key chung dùng cho mã hóa/ giải mã thông tin về sau sử dụng thuật toán AES
  4.  client yêu cầu server gửi link video của kênh cần xem, server gửi lại link đã được mã hóa
  5. client giải mã link

Như vậy cái addon của mình cần phải có hai hàm quan trọng là mã hóa RSA bằng public key, giải mã AES. Phần mã hóa RSA có thể tự viết luôn vì nó khá đơn giản sau khi tham khảo về thuật toán trên wikipedia. Nhưng phần giải mã AES thì lại phức tạp hơn. Mặc dù cách mã hóa 1 block (16bytes) thông tin bằng AES chỉ có một (Rijndael) , nhưng lại có nhiều dạng thức AES dùng đễ mã hóa một chuỗi tin (blocks). Ở đây JCryption sử dụng AES CTR, tuy nhiên dùng thư viện có sẵn PyCrypto của python lại cho ra kết quả sai, thế nên mình phải đọc code của JCryption và tham khảo một đoạn code giải mã viết trên Java để port sang Python. Để giải mã từng block thay vì sử dụng PyCrypto mình sử dụng đoạn code ở đây  , dù không nhanh như PyCrypto nhưng lại không mất công đoạn cài đặt thư viện vào XBML.

Ngoài ra cũng cần lưu ý key ngẫu nhiên do client tạo ra phải dài 128 ký tự và có chứa chuỗi “www.vtvplus.vn” nằm từ vị trí 33 thì mới được server chấp nhận.

Cái addon  này có thể download ở đây

https://dl.dropboxusercontent.com/u/16076373/sourcecode/plugin.video.OpenVTV-0.1.0.zip